Bánh Thuẫn

Ông không nếm. Ông chỉ nhìn bột bánh thuẫn chảy xuống.

Ông Phùng ngồi trên ghế đẩu nhỏ, trước cái xô lớn. Ông tách đôi vỏ, đổ trứng vào xô. Nhịp tay đều đặn như mấy chục năm nay. Phới quay tít mù. Trứng trở nên vàng sánh, nổi bọt li ti. Phới đẩy đường và bột vào vòng xoáy sâu hút. Múc lên một muỗng, ông nhìn bột chậm rãi chảy xuống. Ông gật đầu, đem xô bột qua lò bánh.

Mấy chiếc nồi gang dày, bám đầy tro trắng. Lửa dưới nồi hừng hực. Trên nắp nồi đầy than cháy đỏ. Chị Búp, con gái ông Phùng, dùng cây sắt dài nhấc nắp nồi ra. Chị thoa sơ dầu phụng vô khuôn, rồi múc bột, đậy nắp. Khi nắp mở ra lần nữa, mặt bánh đã phồng lên, nở bung thành nhiều múi nhỏ. Mùi trứng và đường bốc lên ngào ngạt. Chị Búp hít nhẹ, mùi bánh hơi đắng. Chị bớt than dưới lò.  

Bánh chuyển qua nia tre, đem sấy giòn trên lò than. Ông Phùng tất bật giữa các nia bánh và xô bột. Bà Ba, vợ ông Phùng, đếm bánh bỏ vô bịch nylon. Thêm cái nhãn giấy in hiệu Ba Phùng. Em Khôi con chị Búp phụ bà ngoại. Bánh đầy bao, thiếu chỗ cột, em nhấn bánh xuống. 

Lò bánh Ba Phùng có từ bốn mươi năm trước. Lấy vợ xong, ông Phùng được cha mẹ giao lại lò bánh thuẫn của ông bà nội. Ông Phùng sáng đi đưa bánh, chiều nghiên cứu máy thay sức tay. Bà Ba tìm cách làm bánh ngon. “Có mẻ ngon, mẻ dở. Phải thử bột, canh giờ miết mới đều như bây giờ.”

Ông Phùng nói ngày xưa dùng nồi đất, trong đổ cát. Trên cát đặt khuôn đồng đen thui, dày và nặng. Sau này mới có khuôn gang có nắp, “dưới lửa trên than”. Ông cười, “Khuôn hồi xưa nhìn giống cái thuẫn nên người ta kêu là bánh thuẫn.” Tiếng Quảng Nam, Quảng Ngãi nói thành bánh thửng. 

Mỗi ngày vợ chồng ông Phùng dậy lúc hai giờ sáng. Đủ bánh giao cho khách thì nghỉ sớm. Gần Tết cả nhà làm suốt đến tối. 

Các gia đình giờ ít nhà còn đổ bánh thuẫn. Người lớn tuổi nhớ bánh thuẫn. Người trẻ thì không. Bà Ba nói ở Bình Sơn, Quảng Ngãi, trước có mấy chục lò bánh, nay chỉ còn một lò. Ông Phùng không nói gì, chỉ nhìn lò bánh. Ông từng thử nướng bằng máy. Bánh không nở.

Khôi tiếp tục xếp bánh vào bao. Bao bánh đầy, em nhấn bánh xuống. Bà Ba nhìn, rồi quay đi. 

Ghi chú: thuẫn còn gọi là khiên, dùng đỡ mũi giáo.

mlefood – Minh Lê NT

Facebook:  https://www.facebook.com/leminhnt.le