Quảng Trị

Quảng Trị và những cái duyên bất ngờ…

Gia đình bạn về thăm quê Quảng Trị, rủ tôi đi. Đã nghe nói về thành cổ, nghĩa trang liệt sĩ, địa đạo, biển. Nhưng tôi đi tìm không phải lá diêu bông mà một tô cháo bột của Quảng Trị. Còn lại thì có duyên sẽ gặp.

Phong cảnh

Chúng tôi tới thăm bà con của bạn trong vùng lúa Hải Lăng. Đúng mùa gặt, có nhà tới không gặp người, cả nhà đang ở ngoài đồng. Tôi để ý thấy có nhiều nhà tổ mới xây, tường vàng ngói đỏ, sau cổng chính có một bức bình phong. Các khu mộ cũng vậy, luôn có bình phong che cổng vào. Có khu mộ nằm giữa ruộng, cây cao che bóng mát. Có khu xa dân cư, nằm cách biệt trên đồi cát trắng. Cháu bạn dẫn chúng tôi ra khu mộ dòng họ, nơi còn mộ ông tổ đầu tiên lập nghiệp nơi đây hơn trăm năm trước.

Tôi nhận ra thành cổ nhờ những đoạn tường thành gạch đỏ rêu phong dọc con hào sâu ngập nước. Bên trong cây cối xanh mướt như một công viên lớn. Các bạn tôi đã coi phim “Mưa đỏ” nên hăng hái vào trong tham quan. Tôi chưa coi phim, tình nguyện ngồi uống cà phê, coi xe. Hai bên cổng vào xe hơi đậu kín. Người ra vô nhộn nhịp. Tôi không cảm thấy không khí hoài cổ, chẳng biết vì sao.

Một đêm, chúng tôi đứng bên bờ sông Thạch Hãn. Dãy quán nước cạnh sông thắp đèn sáng trưng, người cũng nhiều nhưng không có tiếng nhạc, cũng không nói chuyện ồn ào. Chúng tôi đứng sát lan can, nghe tiếng nước rập rờn. Giữa sông, hai chiếc thuyền nhỏ câu đêm trôi chầm chậm. Bên kia sông vài chỗ thấp thoáng ánh đèn, còn lại là một màu đen tĩnh mịch.

Biển Mỹ Thủy của Hải Lăng ít người biết, ngay người Hải Lăng cũng vậy. Chúng tôi chạy qua những con đường liên xã dài tít tắp. Nhiều đoạn không một bóng người. Chỉ có rừng keo bất tận uốn lượn hai bên đường. Đôi chỗ gốc cây cháy nám đen sì, không biết là do lửa hay do thiếu nước. Đã quen nhìn phi lao và dừa trên bờ cát vàng ở Nha Trang, giờ tôi được thấy rừng keo mọc trên cát trắng. Cát trắng tinh khôi và rất mịn.

Ấn tượng đầu tiên của tôi về Mỹ Thủy là sạch. Rất sạch. Không có rong rêu, rác rưởi. Khá nhiều ghe nhỏ chỉ dài cỡ hai sải tay người lớn nằm ghếch mũi trên bờ cát. Lườn ghe gắn hai thanh xốp dày bọc trong vải bạt. Phía xa bên phải trải dài cảng Mỹ Thủy mới xây. Bên trái có một mỏm đá nhỏ nhô ra biển. Khi ngắm biển, tôi cảm thấy kỳ lạ. Một lúc sau, tôi mới nghĩ ra: đường chân trời ở biển Mỹ Thủy cong chứ không thẳng. Chưa bao giờ tôi cảm nhận “trái đất hình cầu” rõ ràng đến vậy. 

Món ăn Quảng Trị

Cà phê Quảng Trị làm tôi xuýt xoa. Cà phê muối, cà phê hạt dẻ, cà phê kem trứng trong các quán dọc đường đều ngon. Kem mềm mịn, vừa ngọt. Cà phê đậm vị. Không phải thủ phủ cà phê, không phải nơi chốn du lịch, Quảng Trị vẫn có những ly cà phê bình dân đủ gây thương nhớ.

Chị họ của bạn ở Đông Hà soạn sẵn xe máy, kêu cả bọn đi chơi. Công viên Fidel có một cái hồ lớn. Về nhà coi hình trên mạng, tôi thấy nó giống một con cá voi. Gạch lát quảng trường sáng bóng phản chiếu ánh đèn lấp lánh. Tôi thấy một xe bán kem ốc quế bên lề đường. Nhớ hồi nhỏ quá. Bạn sợ tôi đau bụng, dẫn tôi vào một quán kem xinh xắn đối diện công viên. Ở đây cũng có kem ốc quế. Bánh thơm, giòn. Kem lạnh, tan trên đầu lưỡi. Hồi nhỏ ăn kem, cứ liếm liên tục sợ kem chảy nước. Giờ vẫn vậy.

Nhưng bất ngờ chị dành cho chúng tôi xảy ra vào bữa trưa, lúc vừa tới thăm chị. Trên chiếc bàn lớn la liệt các tô cháo bột vịt đầy ắp, và những hộp bánh ướt thịt luộc ngon lành. Thêm một dĩa khoai lang vùng cát ngồn ngộn. Chị sợ chúng tôi đói, nên chuẩn bị khẩu phần gấp đôi. Và chọn đúng đặc sản Quảng Trị cho chúng tôi ăn thử. Thật là cầu được ước thấy: tôi đã tìm ra tô cháo bột mình muốn ăn, giờ lại gặp cả cháo bột vịt. 

Sáng hôm sau, chị cho thử bánh mì khổng lồ. Bánh to cỡ hai bàn tay đàn ông, ruột đặc mềm, vỏ bánh vàng mật ong. Thơm phức mùi bơ. Đúng là không tìm mà gặp: tôi ao ước được ăn lại bánh mì đặc ruột đã lâu. Vậy là tôi cứ ngồi nhai bánh mì không, làm chị băn khoăn mãi. Chị mua nhiều, còn mấy ổ, chị bắt đem theo lên xe. “Khi nào đói thì ăn hì.”

Trên chuyến xe rời Quảng Trị, tôi mang theo mùi bánh mì bơ thơm thoang thoảng. 

An English translation of this essay exists. It is currently unavailable online because it is being reserved for future publication. 

mlefood – Minh Lê NT

Facebook: https://www.facebook.com/leminhnt.le